Nederlands
Israëlietische
Gemeente
UTRECHT
ORGANISATIE
LIDMAATSCHAP
RABBINAAT
ONDERWIJS
JEUGD & STUDENTEN
- - - ENGLISH - - -
  LAATSTE NIEUWS:
Onthulling Joods...
publicatiedatum: 31 oktober 2015
Onder massale belangstelling is donderdagavond 29 oktober het Joods...
 
DATUM: 5 Adar 5778
PARASJA:
Sjabbat tijden: (Midden Nederland)
Begin:
Eind:
Nieuwsberichten
Onthulling Joods Monument Utrecht
Publicatiedatum: 31 oktober 2015 om 23:47 uur

Onder massale belangstelling is donderdagavond 29 oktober het Joods Monument Utrecht onthuld. Dit eerste publieke monument voor de 1239 joodse inwoners van Utrecht die slachtoffer werden van de sjoa is het werk van een hiertoe opgerichte stichting van voornamelijk niet-joodse inwoners van Utrecht, om ook de vierde stad van het land na 70 jaar eindelijk een monument en herdenkingsplek te geven voor haar joodse inwoners. Opperrabbijn Jacobs: “Onze gedachten zijn bij hen, en dan ook en juist bij hen die volledig werden uitgeroeid met hun nazaten.”


Er waren verschillende overlevenden van de oorlog onder de aanwezigen, naast vertegenwoordigingen vanuit de Eerste Kamer, de gemeenteraad, de Israëlische ambassade en de beide joodse gemeenten. Voorts waren rabbijn Navah-Tehila Livingstone Shmuelit van de LJG Utrecht en de orthodoxe rabbijnen Heintz en Jacobs en burgemeester Jan van Zanen aanwezig. Wim Rietkerk, voorzitter van de Stichting Joods Monument Utrecht leidde de onthulling in.


Burgemeester Van Zanen prees in zijn toespraak de organisatie, die het initiatief nam en doorzettingsvermogen toonde om dit monument tot stand te brengen. Kort daarvoor had Wim Rietkerk het monument formeel aan de Gemeente Utrecht overgedragen, die daarmee eigenaar en onderhoudsplichtige is geworden. Na zijn speech onthulde burgemeester Van Zanen het monument met kunstenaar Amiran Djanashvili, lid van de NIG Utrecht en maker van het grote sjofarbeeld dat voor de namenwand geplaatst is.


De zusters Lonie Querido (tevens voorzitter van de LJG Utrecht) en Hadassa Hirschfeld spraken over hun moeder Betty Reichmann-Wijzenbeek, die de oorlog weliswaar overleefde, maar zo veel familie verloor. Hun moeder was hierdoor voor het leven getekend en was zich altijd bewust van het grote gemis dat de sjoa voor haar had veroorzaakt.


In zijn toespraak wees opperrabbijn Jacobs erop, dat veel mensen de namenwand benaderen om er te zoeken naar bekende namen, van mensen die hun familie waren. Veel namen op de wand behoren echter aan families die langzaamaan onbekend dreigen te raken, omdat zij volledig in de Holocaust zijn uitgeroeid, en geen nazaten meer hebben. Zij zijn veelal in de vernietigingskampen omgebracht en vervolgens is hun as ergens, op een anonieme plek, in Oost-Europa terecht gekomen. Voor die mensen doet de namenwand veel goeds. Eindelijk is er ook voor hen een plaats waar hun herinnering stand houdt.


De opperrabbijn bracht de vele negatieve en positieve krachten in de Utrechtse oorlogsgeschiedenis in herinnering. Verraad voor €7,50 per persoon, maar ook het studentenverzet. Het door velen genoemde NSB-hoofdkantoor op de Maliebaan, waar ook de Sicherheitsdienst gevestigd was, maar ook de heldhaftige zusters Kohlbrugge, die om de hoek het verzet steunden. Hij ziet parallellen met de huidige problematiek rond antisemitisme, maar ook rond vluchtelingen: “Kijk naar de namenwand en zie het resultaat van het niet tolereren van een bepaalde groep binnen onze grenzen.”


Het monument staat bij het voormalige Maliebaanstation (het huidige Spoorwegmuseum) en bestaat uit een namenwand en een standbeeld van een Sjofar op een sokkel van mannen die bijeen zijn voor een herdenkingsgebed. Beide zijn uitgevoerd in een speciale lichte Jeruzalemsteen, en ook de omringende bestrating en een aantal bankjes zijn zo uitgevoerd. De locatie is in het bijzonder relevant, omdat de georganiseerde jodentransporten vanuit het Maliebaanstation zijn uitgevoerd. Utrecht lijkt jaren haar tragische geschiedenis als zetel van Duitse en Nederlandse fascistische organisaties niet meer te willen vergeten, maar deze een plaats te geven.

 

 

 

Door Ruben van Praagh

 

Zie ook: